Zaključak zvaničnika NATO-a izaziva zabrinutost: Evropa nije spremna na dugotrajni rat s Rusijom

Evropski odbrambeni zvaničnici upozoravaju da kontinent nema dovoljno političke, društvene i vojne snage za vođenje dugotrajnog rata s Rusijom, posebno u okolnostima u kojima SAD razmatraju smanjenje svoje konvencionalne vojne uloge u Evropi.

Prema riječima zvaničnika uključenih u NATO planiranje, evropske zemlje nisu spremne za dugotrajan rat iscrpljivanja s Rusijom, što otvara pitanje da li bi kontinent mogao održati političku i vojnu podršku u slučaju produženog sukoba.

Na forumu Minhenske sigurnosne konferencije zvaničnici su upozorili da nedovoljna spremnost javnosti na posljedice eventualnog velikog rata može primorati NATO planere da se fokusiraju na scenarije u kojima bi sukob s Rusijom bio okončan relativno brzo.

Evropska javnost nije dovoljno pripremljena

Zabrinutost evropskih zvaničnika ne odnosi se samo na broj vojnika i količinu naoružanja.

Prema njihovim navodima, evropske vlade nisu dovoljno pripremile građane za razmjere sigurnosnog izazova koji predstavlja Rusija. To bi političarima moglo dodatno otežati zahtjeve za povećanjem izdvajanja za odbranu, posebno u vrijeme kada se građani protive smanjenju potrošnje u drugim oblastima.

Bivši član britanske vlade nedavno je kritikovao način na koji Zapad informiše javnost o obimu hibridnog sukoba s Rusijom, ocijenivši da je u tome bio “katastrofalno loš”, prenosi The Guardian.

“Razina debate bila je na nivou vrtića”, kazao je jedan britanski diplomata.

Kritike su dodatno pojačane zbog toga što britanska vlada nije provela preporuku iz strateškog pregleda odbrane iz 2025. godine kojom je bilo predviđeno pokretanje nacionalne debate o sigurnosnim prijetnjama i otpornosti društva.

Hibridni rat dodatno povećava pritisak

Evropski zvaničnici strahuju i da Rusija pokušava oslabiti evropske zemlje kroz hibridno ratovanje i prije eventualnog početka konvencionalnog sukoba.

Jedan od diplomata učesnika foruma rekao je da Moskva koristi političke i ekonomske probleme kako bi dodatno produbila podjele u evropskim društvima, i na ljevici i na desnici.

Dodatnu zabrinutost izaziva i jačanje populističkih stranaka u velikim evropskim državama, jer bi to moglo otežati vladama održavanje javne podrške za dugotrajnu konfrontaciju s Rusijom.

Na konferenciji je ovaj problem opisan kao “slon u sobi”, odnosno pitanje o kojem se nerado govori, iako je njegovo postojanje očigledno.

Njemačka je ove sedmice optužila Rusiju za pokušaj napada dronom na aerodrom u Leipzigu prošlog mjeseca, što je dodatno pojačalo strahovanja zbog aktivnosti koje se odvijaju ispod praga konvencionalnog rata.

I Italija je upozorila na rastuće miješanje u svoje unutrašnje poslove.

Italijanski ministar vanjskih poslova Antonio Tajani kazao je da je zemlja svakodnevno izložena cyber napadima te da bi mogla biti ranjiva na rusko miješanje u naredne nacionalne izbore.

“Postoji mnogo načina za vođenje hibridnog rata; on se ne vodi bombama, avionima ili tenkovima”, rekao je Tajani.

Evropa želi smanjiti ovisnost o SAD-u

Upozorenja dolaze u trenutku kada Washington razmatra promjene u rasporedu svojih snaga koje bi evropskim državama mogle nametnuti veću odgovornost za vlastitu konvencionalnu odbranu.

Minhenska sigurnosna konferencija podržala je bližu saradnju pet velikih evropskih vojnih sila, uključujući Veliku Britaniju.

Ministri odbrane država E5 već se redovno sastaju, ali je zajednička nabavka naoružanja i vojne opreme još uvijek u ranoj fazi.

Među prioritetima su integrisana protivzračna i proturaketna odbrana, sistemi za precizne udare velikog dometa te svemirski sistemi za rano upozoravanje. Riječ je o sposobnostima koje u velikoj mjeri i dalje osiguravaju Sjedinjene Američke Države.

“Evropa stagnira u trenutku kada vanjske prijetnje poprimaju dimenzije koje su zaista veoma ozbiljne”, kazao je Wolfgang Ischinger, predsjedavajući Minhenske sigurnosne konferencije.

Ukrajina kao lekcija za buduće ratove

Ukrajina se istovremeno sve više posmatra kao izvor iskustava za savremeno ratovanje, posebno kada je riječ o upotrebi bespilotnih letjelica.

Prema navodima iznesenim na konferenciji, Ukrajina trenutno proizvodi oko 200.000 dronova mjesečno, dok joj je cilj da tokom 2026. godine proizvede više od sedam miliona bespilotnih letjelica.

Evropski zvaničnici zbog toga smatraju da će iskustva iz rata u Ukrajini biti od ključnog značaja za razvoj evropskih vojnih kapaciteta i pripremu za moguće buduće sukobe.

(TIP/Izvor: Klix.ba/Foto: Ilustracija)