Evropski naučnici razvijaju novi teleskop Atacama Large Aperture Submillimeter (AtLAST), koji bi mogao otkriti prašnjavu, skrivenu polovinu svemira i raditi bez fosilnih goriva.

AtLAST, teleskop s ogledalom od 50 metara, trebao bi biti izgrađen u Atacama pustinji u Čileu, na visini od preko 5.000 metara.

Projekat vodi konzorcij evropskih i međunarodnih partnera, uključujući Čile, Japan, Kanadu, Južnu Afriku i SAD, u okviru EU‑finansiranog programa AtLAST2 koji traje do 2028. godine, navodi se na stranici Horizon Europe, naučnoistraživačke inicijative Evropske unije koja pomaže u razvoju održivog i prihvatljivog društva u Evropi. 

Prema riječima astrofizičarke Claudije Cicone s Univerziteta u Oslu, AtLAST će omogućiti mapiranje hladnog gasa i prašine koji oblikuju galaksije, otkrivanje skrivenih galaksija i proučavanje molekula povezanih s nastankom života.

– S dosadašnjim teleskopima vidimo samo vrh ledenog brijega. AtLAST će pokazati gdje se nalazi sav gas i prašina u svemiru – kazala je.

Za razliku od postojećeg ALMA teleskopa, koji daje fokusirane poglede na male regije, AtLAST će imati širokougaoni pogled i moći će u jednoj opservaciji obuhvatiti područje veličine do 16 Mjeseca na nebu. Naučnici procjenjuju da bi u 1.000 sati posmatranja mogao otkriti do 50 miliona galaksija.

Teleskop će se napajati isključivo obnovljivim izvorima energije, kombinacijom solarne energije, baterija, metal-hidrid skladištenja i povrata energije kočenja.

Čelik i aluminijum za konstrukciju planiraju se proizvoditi uz blizu nultu emisiju ugljika, čime bi AtLAST postao model za buduće velike opservatorije koje ne ugrožavaju klimatske ciljeve Evrope.

AtLAST je zamišljen kao dugoročna opservatorija s radnim vijekom od 50 godina i mogućnošću nadogradnje instrumenata, što bi omogućilo budućim generacijama astronoma da nastave istraživanja.

(TIP/Izvor: Fena)