U Banjoj Luci je u petak svečanim defileom obilježen dan Republike Srpske, a najveću pažnju ipak je privukao Rod Blagojević, bivši guverner američke države Illinois i aktuelni lobista, koji je stajao u prvom redu tokom manifestacije. Po izrečenim podacima na defileu, uz pripadnike Ministarstva unutrašnjih poslova, kroz centar Banje Luke je prošao 1.931 učesnik iz civilnog sektora, iz 38 organizacija razvrstanih u 44 ešalona.

Inače, Ustavni sud Bosne i Hercegovine je dva puta proglasio neustavnim i diskriminatornim 9. januar kao dan RS, ali se manifestacija ipak održava.

Današnja manifestacija je trajala sat vremena, a prisutnima se samo obratio Željko Budimir, ministar unutrašnjih poslova RS koji je, između ostalog, govorio kako je protekla godina “bila izuzetno teška za RS i da je bio napadnut njen predsjednik”. Ove godine slogan obilježavana je “Živjeće ognjište”, a u prvom redu su stajali Ana Trišić-babić, v.d. predsjednika RS, Željka Cvijanović, član Predsjedništva BiH, Nenad Stevandić, predsjednik Narodne skupštine RS, Savo Minić, premijer RS, Rod Blagojević, lobista kojeg su angažovali zvaničnici RS, te Milorad Dodik, predsjednik Saveza nezavisnih socijaldemokrata.

U prvom redu je stajao i Nikola Selaković, ministar kulture u Vladi Srbije, dok je među zvanicama bio i Danilo Vučić, sin Aleksandra Vučića, predsjednika Srbije. Prethodnog dana su održane aktivnosti uz prisustvo zvaničnika RS i Srbije, kao i gostiju iz regiona. I juče je Blagojević bio prisutan aktivnostima, a na mrežema je podijeljen snimak kako u opuštenoj atmosferi pjeva “Tamo daleko”.

Njegova uloga podrazumijeva zastupanje političkih stavova i interesa RS u američkoj političkoj i javnoj sferi. Nakon angažovanja lobista, krajem prošle godine ukinute su američke sankcije Miloradu Dodiku, njegovoj porodici i ostalim funkcionerima, pojedincima i kompanijama iz RS koji su bili na toj crnoj listi.

Ustavni sud BiH je još 2015. godine jasno utvrdio da 9. januar diskriminira nesrpsko stanovništvo jer favorizira samo jedan narod i pravoslavnu tradiciju. Praznik je povezan s jednostranom Deklaracijom o proglašenju Republike srpskog naroda iz 1992. godine, donesenu bez učešća Bošnjaka, Hrvata i Ostalih. Venecijanska komisija dodatno je upozorila da praznik nema nikakvu multietničku simboliku, dok pravni okvir RS-a nameće obaveze građanima i firmama koji ne mogu poštovati taj datum.

Pravna dimenzija ovog problema i dalje postoji. Od 2023. godine, nepoštivanje odluka Ustavnog suda u vezi s ovim praznikom predstavlja krivično djelo, što stavlja Tužilaštvo i Sud BiH u ključnu poziciju da procesuiraju odgovorne za održavanje neustavnog i diskriminatornog praznika. Uprkos tome, vlasti RS-a i dalje koriste 9. januar kao sredstvo političke manipulacije i afirmacije etničke dominacije.

(TIP/Izvor: Fena/Foto: Fena)