Za TIP piše profesor Izudin Kešetović: Širok pojam autonomije Univerziteta u Tuzli

31.03.2017 16:00
izudin-kesetovic-profesor-na-ekonomskom-fakultetu-u-tuzli-drzava-bez-para-vlast-bez-vizije_1454616863-599x400
 

Nakon burnih dešavanja na Univerzitetu u Tuzli koji su kulminirali pokušajajem dirigovanog imenovanja rukovodne strukture fakulteta i Univerziteta uslijedile su procedure koje su rezultirale ekspresni tok događaja.„ Katil fermen“ preme neposlušnim je odaslat sa najvišeg nivoa zakonodavne vlasti . Rekli bi „veoma efikasno“.

Personalne promjene na vrhu menadžmeneta  Univerziteta daju  sasvim drugu sliku stanja od one  koja se ispoljavaju  kao manifestacija ili pojavni oblik.S toga i novo pojmovno određenje same autonomije od naimenovane v.d .rektora  u potpunosti odražava sadašnji društveni trenutak.

Autonomija je primarno stavljena u kontekst 20 miliona KM poreskih obveznika, što je nedovoljno i neadekvatno njenom pojmovnom i suštinskom značenju.U tom smislu s pravom se postavlja pitanje društvenog trenutka i tretmana nastavnog osoblja koje se ureduje po principu državnih službenika  koji za svoj angažman imaju određeni  materijalni status propisan u kolektivnom ugovoru  i radno pravnoj obavezi.

Ono što stvara dilemu u pojmovnom određenju autonomije  je angažman nastavnika u saradnika u svom naučnom i stručnom angažmanu  i položaju koji imaju u društvu. On se suštinski svodi  na profesionalne i etičke principe  u svom akademskog djelovanju.Svi pokušaji da se nastavnici i saradnici u akademskoj zajednici svedu na činovnički odnos su rezultirali ograničenju slobode djelovanja. Ograničenja prohodnosti kadrova na javnim univerzitetima stvara usku nastavničku bazu u realizaciji složenijih nastavnih i istraživačkih projekata. To se posebno  manifestuje u procesima izvođenja nastave na cklusima sticanja naučnih zvanja.

Pokučaji integracije Univerziteta su u principu  zadržani na ravni  jedinstvenog sistema rukovođenja i upravljanja gdje su  nadležnosti fakulteta svedene  na poslovnu jedinicu gdje menadžmet ima veoma mala ovlaštenja. U takvim uslovima se gubi i autonomija u nastavnom i istraživačkom procesu da se brzo i efikasno odgovori zahtjevima potreba  korisnika usluga. Prije svega studenata, a zatim i potreba za naučnim i istraživačkim projektima.

Nederočenosti u dijelu funkcija  Senata i Upravnog odbora; zatim, Rektorta i dekanata, stvara nedefisanu  upravljačku strukturu u dijelu  koja očito nije u mogućnosti da prihvati izazove jedne moderne organizacije. Ako se  tome doda u uloga izvršne i zakonodavne vlasti , kao osnivača, tada se suština autonomije  podvodi pod najširu formu  birokratske strukture koja postaje dominantna i u krajnjem determinirajuća.

 Svi pokušaji da se ovaj proces podvede pod značenje  integracije univerziteta i trezorskog poslovanja  u ovih , prethodnih, 15 godina nisu dali željene  rezultate. S toga bi umjesto daljnih procesa birokratizacije Univerziteta u Tuzli trebalao ozbiljno razmišljati o njegovom reinženjeringu u naširem smislu.

Heteregena struktura Univerziteta u oblasti, tehničkih, prirodnih, društvenih i humanističkih nauka zahtjeva novi model organizacije na sasvim novim princpima; umjesto jednog  osnivanje više pravnih subjekata sa inkorporiranom strukturom rukovođenja i upravljanja.Tuzlanski Univerzite je imao u predhodnih 40 godina najbrži  razvoj u odnosu na druge novoformirane javne univerzitete.

 Prvi je prihvatio ideju integrisanog  univerziteta. Nakon manjih i većih uspjeha očito je došao u stanje kada sa svojom organizacionom strukturom i načinom djelovanja ne može u potpunosti odgovoriti potrebama.Načelo masovnosti u produkovanju kadrova bi trebalo zamijeniti principom izvrsnosti i potrebama  za one za koje se isti obrazuju.To znači i ukidanje, reduciranje, širenje i nastanak novih studija i programa.

Za takvak pristup se i sam pojam autonomije uklapa u svhu postojanja javnog univerziteta kao javnog dobra gdje se postavljaju visoki zahtjevi izvrsnosti.Vrijeme masovnog sticanja akademskih  zvanja je iza nas. To se u finansijama naziva inflacija. Očito da je vrijeme inflacije kadrova  iza nas  jer su zahtjevi za studiranjem drugačije naravi.

S toga i upisna politika na javni fakultet bi morala da prati standard studenata i nastavnika, počev od upisa najboljih, dostupnost besplatne literature, obavezno stipendiranje i nagrađivanje najboljih studenata, motivacija za izvrsnosti u znanju i preferencijama u zapošljavanju u odnosu na manje konkurente. Sve to bi stavilo i nastavno osoblje u novu funkciju  potreba za ozbiljnim naučnim i istraživačkim radom koji bi se finansirao iz javnog novca za potrebe društvene zajednice. Time bi se i materijalni status nastavnika i saradnika doveo u vezu sa rezultatima. Izgubio bi se i princip platnog razreda i uveo princip učinka i nagrađivanja prema rezultatima. Finansijska autonomija bi bila u korelaciju ukupne autonomije univerziteta kao naučno- istraživačke ustanove. Birokratska ograničenja u formi trezora ili miješanja vlasti u „ kadrovisanja“ izgubila bi svrhu. Efekti ovakvog pristupa autonomiji bi se brzo odrazilo na učinke vlasti u vođenju javnih politika.

Autonomija i odgovornost su lice i naličje istog pojma.

Odgovornost akademske zajednice bi bila znatno veća.

(TIP/Autor: prof Izudin Kešetović)

 

[Otvori sve članke iz ove rubrike]

Najnovije iz rubrike!

3 komentara na Za TIP piše profesor Izudin Kešetović: Širok pojam autonomije Univerziteta u Tuzli

  1. angel

    31. 03. 2017. - 17:00

    O tempora o mores …

  2. Divergent

    31. 03. 2017. - 18:25

    Sramno je da tekst jednog univerzitetskog profesora sadrži toliko grešaka.

    Ne govorili to nešto, samo po sebi… Predstojeći Alzheimer ?

  3. brcanskamalta

    31. 03. 2017. - 19:35

    Ovako jedan bivsi fudbaler bio super komentator nakon karijere, sve on kao zna, kritikuje sisteme igre, postavke, trenere, treba to ovako, pa onako, pa bolje bi bilo ovo, pa ono, ma sve zna, u teoriji. I angazuje ga poznati klub da ih trenira, posto sve zna, i on ode u praksu, na teren.
    I izgubi sve redom utakmice, obori sve negativne rekorde, izblamira se i sutnuse ga sve vicuci au sto se zaj…smo s ovim.
    Drz’ se teoretisanja, bjez’ od realnog sektora. Da ne bude blama.

Morate biti prijavljeni kako bi mogli komentarisati Prijava

NAPOMENA: Komentari odražavaju stavove njihovih autora, a ne stavove Tip.ba. Molimo korisnike da se suzdrže od vrijeđanja, psovanja i vulgarnog izražavanja. Zadržavamo pravo na provedbu cenzure ili potpuno brisanje komentara bez najave i objašnjenja. Zbog velikog broja komentara, naš portal nije dužan pravovremeno obrisati sve komentare koji krše pravila. Kao čitalac također prihvatate mogućnost da među komentarima mogu biti pronađeni sadržaji koji mogu biti u suprotnosti sa vašim vjerskim, moralnim i drugim načelima i uvjerenjima.
Čitatelji registrovani u sistemu za komentare prethodne platforme mogu se registrovati ili prijaviti putem DISQUS, Facebook, Twitter ili Google+ korisničkih računa, koristeći novi, gore predstavljeni obrazac.